पृथ्वीची परिक्रमा

एकदा काही देव आपली समस्या घेऊन भगवान शंकरांकडे आले. त्यावेळी त्यांच्यासोबत माता पार्वती, गणेश आणि कार्तिकेय देखील बसले होते. भगवान शिवांनी आपल्या दोन्ही मुलांकडे पाहून विचारले यांच्या समस्यांचे तुमच्यापैकी कोण निवारण करु शकेल? त्यावेळी गणेश आणि कार्तिकेय या दोघांनी आपण सक्षम असल्याचे सांगितले. त्यांचा तो आत्मविश्वास पाहून भगवान शिवांनी त्यांची परीक्षा घेण्याचे ठरवले. भगवान शिव म्हणाले, ‘जो सगळ्यात आधी पृथ्वीची परिक्रमा पूर्ण करुन येईल. तो हे कार्य करण्यास सक्षम आहे असे मी समजेन. शंकराची आज्ञा मानून कार्तिकेय मोरावर बसून पृथ्वीच्या परिक्रमेसाठी निघून गेला. पण गणेश मात्र तिथेच होता. त्याने विचार केला या उंदरावर बसून पृथ्वीची परिक्रमा मी काही जिंकू शकणार नाही. त्याने थोडासा विचार केला. शंकर पार्वती जेथे बसले होते त्यांच्याभोवती सात फेऱ्या मारुन त्याने आपली पृथ्वी परिक्रमा पूर्ण केली. दुसरीकडे कार्तिकेय आपली पृथ्वी परिक्रमा करुन आल्यानंतर मी विजेता असल्याचे सांगितले. त्यावेळी भगवान शंकरांनी गणेशाला पृथ्वी परिक्रमा न करण्याचे कारण विचारले. त्यावेळी तो म्हणाला की, आई-वडिलांच्या चरणीच समस्त पृथ्वी सामावली आहे. तर परिक्रमेची गरज काय? गणेशाचे ते बोलणे ऐकून त्यांना आनंद झाला. देवांवरील संकट निवारणाची जबाबदारी ही भगवान गणेशांकडे देण्यात आली. जो कोणी चर्तुर्थीच्या दिवशी भगवान गणेशाची पूजा करेल आणि रात्री चंद्राला अर्घ्य देईल त्याची सगळ्या दु:खातून मुक्ती होईल.

Kind

Story

Place

Raigad

Art

Staging Plays and Tales (Nāṭikākhyāyikā-darśana) · Kala 9

Contributed by

Recorded, name withheld by the contributor

Submitted

22 September 2026

Accepted

22 September 2026