भुईगावच्या घराघरांत बाप्पाची भक्ती;

भुईगावच्या घराघरांत बाप्पाची भक्ती; समुद्रकिनाऱ्याच्या गावात घरगुती गणेशोत्सवाला पारंपरिक रूप भुईगाव : वसईच्या किनारपट्टीवरील भुईगाव म्हटले की डोळ्यांसमोर येतो तो निसर्ग, समुद्राचा खारट वारा, नारळी-पोफळीच्या बागा आणि गावच्या मातीशी घट्ट जोडलेली माणसं. याच मातीत गणेशोत्सवाची परंपराही वर्षानुवर्षे जपली जात आहे. भव्य मंडपांपेक्षा घराघरांत श्रद्धेने विराजमान होणारा गणपती हे भुईगावच्या गणेशोत्सवाचे खास वैशिष्ट्य म्हणावे लागेल. गणेश चतुर्थी जवळ आली की गावातील घरांमध्ये लगबग सुरू होते. घराची साफसफाई, देवघराची सजावट, बाप्पासाठी आरास आणि नैवेद्याची तयारी यामध्ये घरातील ज्येष्ठांपासून लहान मुलांपर्यंत सर्वजण सहभागी होतात. गावाबाहेर नोकरी-व्यवसायासाठी गेलेली मंडळीही बाप्पाच्या आगमनाच्या निमित्ताने आवर्जून घरी परततात. त्यामुळे गणेशोत्सवात भुईगावातील अनेक घरांना पुन्हा जुन्या काळातील कौटुंबिक गजबज अनुभवायला मिळते. भुईगावातील गणेशोत्सव हा केवळ पूजा-अर्चेपुरता मर्यादित नाही. गावची माणसं, नाती आणि परंपरा यांना एकत्र आणणारा हा उत्सव आहे. शेजारीपाजारी एकमेकांच्या घरी आरतीसाठी जाणे, प्रसादाची देवाणघेवाण करणे आणि गणपती दर्शनाच्या निमित्ताने जुन्या आठवणींना उजाळा देणे, ही गावच्या गणेशोत्सवाची खासियत आहे. गावातील ज्येष्ठ मंडळी आजही गणेशोत्सवातील जुन्या पद्धती पुढच्या पिढीला सांगतात. पूर्वीच्या साध्या आरासीतला उत्साह, घरच्या घरी तयार केला जाणारा नैवेद्य आणि सामूहिक आरतीची परंपरा नव्या पिढीपर्यंत पोहोचवण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. त्यामुळे बदलत्या काळातही भुईगावच्या घरगुती गणेशोत्सवाची गावकीची ओळख कायम आहे. समुद्रकिनाऱ्याच्या या गावात विसर्जनाचाही क्षण भावनिक असतो. घरचा बाप्पा निरोप घेताना कुटुंबीयांसह शेजारीही सहभागी होतात. ‘गणपती बाप्पा मोरया, पुढच्या वर्षी लवकर या’च्या जयघोषात बाप्पाला निरोप दिला जातो आणि पुढील वर्षी पुन्हा त्याच उत्साहाने स्वागत करण्याची प्रतीक्षा सुरू होते. भुईगावचा गणेशोत्सव म्हणजे मोठ्या रोषणाईपेक्षा घराघरांतील श्रद्धा, समुद्रकिनाऱ्याच्या गावची संस्कृती आणि पिढ्यान्‌पिढ्या जपलेली माणुसकीची नाती. म्हणूनच भुईगावचा घरगुती गणेशोत्सव आजही गावच्या अस्सल संस्कृतीची ओळख बनून राहिला आहे.

Kind

Story

Place

Palghar

Art

Choral Recitation (Sampāṭhya) · Kala 5

Contributed by

Recorded, name withheld by the contributor

Submitted

21 September 2026

Accepted

21 September 2026