Gapnapti Lengi

सह्याद्रीच्या कुशीत वसलेल्या एका शांत तांड्यात पहाटेचा गार वारा वाहत होता. बैलांच्या गळ्यातील घुंगरांचा मंजुळ आवाज आणि पाखरांची किलबिल यामुळे तांड्यात जाग येत होती. हा तांडा होता रूपसिंग नाईकांचा. रूपसिंग नाईक हे केवळ तांड्याचे प्रमुख नव्हते, तर आपल्या प्रामाणिकपणासाठी आणि न्यायासाठी पंचक्रोशीत प्रसिद्ध होते. त्या वर्षी पावसाने चांगली साथ दिली होती, शेतात पिके डोलत होती आणि तांड्यावर गणरायाच्या आगमनाची लगबग सुरू होती. बंजारा परंपरेप्रमाणे कोणत्याही शुभ कार्याची सुरुवात गणरायाच्या वंदनेने होते, म्हणूनच गणेशोत्सवाचा हा सण तांड्यासाठी अत्यंत जिव्हाळ्याचा होता. पण त्याच वेळी तांड्यासमोर एक मोठे संकट उभे ठाकले होते. जवळच्या जंगलातून वाहणाऱ्या नदीवरचा जुना लाकडी पूल वादळी पावसाने वाहून गेला होता. तांड्याचा बाहेरील जगाशी संपर्क तुटला होता आणि दोनच दिवसांत तांड्यातील शेतकऱ्यांना आपला शेतमाल मोठ्या बाजारात पोहोचवणे गरजेचे होते. जर तो माल वेळेत बाजारात गेला नाही, तर तांड्यातील अनेक कुटुंबांचे वर्षभराचे कष्ट मातीमोल होणार होते. संध्याकाळी तांड्याची पंचायत बसली. सर्वजण चिंतेत होते. तरुणांचे म्हणणे होते की आपण काम सोडून देऊ, कारण दोन दिवसांत नवीन पूल बांधणे अशक्य होते. तेव्हा नाईक शांतपणे उठले आणि त्यांनी तांड्यातील गणपतीच्या मंडपाकडे पाहिले. त्यांनी सर्वांना एकत्र बोलावून धीर दिला, "आपल्या पूर्वजांनी संकटांवर मात करत डोंगर-दऱ्या पार केल्या आहेत. विघ्नहर्ता गणपती आपल्या पाठीशी असताना आपण संकटांपुढे हात कसे टेकणार? बुद्धी आणि एकतेच्या बळावर प्रत्येक विघ्न दूर होते. चला, गणपती बाप्पाचे नाव घेऊन कामाला लागू!" नाईकांनी गणेशाचे स्मरण करून नारळ फोडला आणि तांड्यातील महिलांनी पारंपरिक लेंगी गीतातून गणेशाची आराधना सुरू केली: “पेलो नमन मारो गणपती देवा, संकट काटो मारा बाप्पा...” त्या भक्तीमय वातावरणाने तांड्यातील प्रत्येकात नवा उत्साह भरला. लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वजण कामाला लागले. काही तरुणांनी जंगलातून भक्कम लाकडी ओंडके आणले, काहींनी दगड रचून पाया मजबूत केला, तर महिलांनी सर्वांसाठी जेवणाची आणि पाण्याची सोय केली. एका बाजूला गणपतीचा जयघोष आणि भजन सुरू होते, तर दुसऱ्या बाजूला हातात हात घालून श्रमदान चालले होते. दोन दिवस आणि दोन रात्री अविरत कष्ट केल्यानंतर, चमत्कारासारखा एक भक्कम तात्प

Kind

Story

Place

Jalgaon

Art

Singing (Gītam) · Kala 1

Contributed by

रामावत मित्र मंडळ कोकडी तांडा

Submitted

21 September 2026

Accepted

21 September 2026