श्री संत श्रेष्ठ ज्ञानेश्वर माउली यांच्या जीवनावरील ३ मुख्य देखावे

श्री संत श्रेष्ठ ज्ञानेश्वर माउली यांच्या जीवनावरील ३ मुख्य देखावे (प्रसंग) आणि सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहेत: १. पहिला देखावा: रेड्यामुखी वेद बोलवणे. संत ज्ञानेश्वरांनी पैठणच्या ब्राह्मणांसमोर एका जिवंत रेड्याच्या डोक्यावर हात ठेवून त्याच्या तोंडून वेदांचे स्पष्ट उच्चार करून घेतले होते. २. दुसरा देखावा: भिंत चालवणे. जेव्हा चांगदेव महाराज वाघावर बसून आणि हातात सर्पाचा चाबूक घेऊन ज्ञानेश्वर माउलींना भेटायला येत होते, तेव्हा माउलींनी आपल्या भावंडांसह बसलेली निर्जीव भिंत चालवून दाखवली होती. 3.श्री संतश्रेष्ठ ज्ञानेश्वर माऊलींची संजीवन समाधी ही आळंदी (येथे इंद्रायणी नदीच्या काठी) येथे शके १२१८ (इ.स. १२९६) मध्ये कार्तिक वद्य १३ या दिवशी घेण्यात आली. 4.'आनंदाची वारी माउलींनी सुरू केली' "ज्ञानोबा माउली तुकाराम!" या जयघोषाने अवघ्या महाराष्ट्राला भक्तीच्या रंगात न्हाऊ घालणारी पंढरपूरची वारी म्हणजे केवळ एक पायी प्रवास नाही. हा आहे आनंदाचा, भक्तीचा आणि समतेचा महासागर! म्हणूनच असे म्हटले जाते की, 'आनंदाची वारी माउलींनी सुरू केली'.वारीची परंपरा महाराष्ट्रात खूप जुनी आहे. परंतु, या वारीला एक शिस्तबद्ध रूप आणि भक्तीची खरी जोड देण्याचे कार्य संत ज्ञानेश्वर माउलींनी केले. माउलींनी समाजात पसरलेला भेदभाव दूर करण्यासाठी वारीचे माध्यम निवडले. त्यांनी पंढरीच्या या वाटेवर सर्वांना एकत्र आणले.या वारीमध्ये कोणी राजा नसतो आणि कोणी रंक नसतो. सर्व वारकरी एकमेकांच्या पाया पडतात, एकमेकांना 'माउली' म्हणून हाक मारतात. गळ्यात तुळशीची माळ, हातात टाळ-मृदंग आणि खांद्यावर भगवी पताका घेऊन जेव्हा लाखो वारकरी विठ्ठलाच्या दर्शनासाठी निघतात, तेव्हा संपूर्ण वातावरण आनंदाने भरून जाते. पायाला पडलेले फोड आणि शरीराचा थकवा विठ्ठलाच्या नामस्मरणात कुठल्या कुठे पळून जातो. हाच तो माउलींनी दिलेला आत्मिक आनंद आहे.आजच्या धकाधकीच्या आणि तणावाच्या युगात वारी आपल्याला माणसाने माणसाशी कसे वागावे हे शिकवते. माउलींनी सुरू केलेली ही आनंदाची वारी आपल्या संस्कृतीचा सुवर्णक्षण आहे. ही परंपरा आपण अशीच पुढे चालू ठेवूया.

Kind

Story

Place

Satara

Art

Staging Plays and Tales (Nāṭikākhyāyikā-darśana) · Kala 9

Contributed by

Recorded, name withheld by the contributor

Submitted

20 September 2026

Accepted

20 September 2026