श्री गणेशाची जन्मकथा

एकदा माता पार्वती स्नान करायला जात असताना, त्यांनी पहारा देण्यासाठी आपल्या अंगावरील उटी (मळ) आणि चंदनापासून एका सुंदर बालकाची मूर्ती तयार केली आणि त्यात प्राण फुंकले. तिने त्या बालकाला सांगितले की, मीकाही वेळानंतर तिथे भगवान शंकर आले आणि त्यांनी आत जाण्याचा प्रयत्न केला. त्या बालकाने, "माझ्या आईच्या आजेशिवाय मी कोणालाही आत सोडणार नाही," असे म्हणून शंकरांना रोखले. स्नान करेपर्यंत तू कोणालाही आत सोडायचे नाही.भगवान शंकरांना राग आला की एका लहान मुलाने आपल्याला अडवले. त्यांनी आपल्या गणशिपायांना त्या बालकाशी लढा द्यायला सांगितले, पण त्या बालकाने सर्वांना पराभूत केले. शेवटी भगवान शंकरांनी त्रिशूळाने त्या बालकाचे शिर धडापासून वेगळे केले.जेव्हा माता पार्वतीला ही गोष्ट समजली, तेव्हा ती अतिशय दुःखी आणि संतापली. तिने रौद्र रूप धारण केले. तिचे हे रूप पाहून सर्व देव भयभीत झाले.माता पार्वतीचा राग शांत करण्यासाठी ब्रह्मदेव आणि सर्व देवांनी विनंती केली. तेव्हा भगवान शंकरांनी आपल्या गणांना आदेश दिला की, उत्तर दिशेला जो जीव प्रथम मृत अवस्थेत किंवा झोपलेला आढळेल, त्याचे शिर घेऊन या. गणांना एक हत्तीचे बाळ उत्तर दिशेला आढळले, ज्याचे शिर ते घेऊन आले.शंकरांनी ते हत्तीचे शिर त्या बालकाच्या धडावर बसवून त्याला पुन्हा जीवदान दिले. सर्व देवांनी त्याला आशीर्वाद दिला. माता पार्वतीचा राग शांत झाला आणि तिने आपल्या मुलाला आनंदाने मिठी मारली. शंकरांनी या बालकाला 'गणेश' (गणांचा अधिपती) असे नाव दिले आणि सर्व पूजेमध्ये प्रथम मान दिला.

Kind

Story

Place

Ratnagiri

Art

Staging Plays and Tales (Nāṭikākhyāyikā-darśana) · Kala 9

Contributed by

Recorded, name withheld by the contributor

Submitted

19 September 2026

Accepted

19 September 2026