*सार्वजनिक गणेशोत्सव - काल आणि आज*

*सार्वजनिक गणेशोत्सव - काल आणि आज* सार्वजनिक गणेशोत्सवाचा मूळ उद्देश ब्रिटिशांना विरोध करण्यासाठी लोकांनी एकत्र यावे हा होता. लोकमान्य टिळकांनी हा उत्सव सुरू केला, कारण ब्रिटिश काळात इंग्रज धार्मिक कार्यात हस्तक्षेप करत नव्हते. त्यामुळे या उत्सवाच्या निमित्ताने सर्व लोक एकत्र येऊ शकत होते. पूर्वी शाळांमधून देखील मुलांच्या सर्वांगीण विकासाला वाव मिळावा म्हणून नऊ दिवस गणेशोत्सव अगदी आनंदाने साजरा केला जात असे. वेगवेगळे कार्यक्रम आखून विद्यार्थ्यांना शालेय स्तरापासूनच स्टेज उपलब्ध करून दिले जात होते. वक्तृत्व, निबंध, गायन, नाटक अशा स्पर्धांमधून विद्यार्थ्यांचे सुप्त गुण बाहेर येत होते. परंतु आज चित्र बदलले आहे. आजकाल गणेशोत्सवात फक्त झगमगाट दिसतो. मोठमोठे डीजे, डॉल्बी सिस्टीम, रस्त्यावर मंडप टाकून उत्सव साजरा केला जातो, त्यातून मूळ उद्देश कुठेतरी हरवल्यासारखे वाटते. तरीही आजही सार्वजनिक गणेशोत्सव आवश्यक आहेच. आजचा हेतू फक्त श्रद्धा एवढाच मर्यादित नाही, तर त्यासोबत मोठी आर्थिक उलाढाल होते, स्थानिक कारागीर व व्यापाऱ्यांना रोजगार मिळतो आणि भविष्यातील सामाजिक व राजकीय नेतृत्व देखील याच उत्सवातून घडताना दिसते. एकंदरीत सार्वजनिक गणेशोत्सव हा सांस्कृतिक, सामाजिक, राजकीय आणि राष्ट्रीय एकात्मता जोपासण्यासाठी आजही तितकाच आवश्यक आहे. *शब्दांकन - अनिल अशोक पाटील, छत्रपती संभाजीनगर*

Kind

Story

Place

Chhatrapati Sambhajinagar

Art

Rules of Discipline (Vainayikī vidyā) · Kala 63

Contributed by

Recorded, name withheld by the contributor

Submitted

17 September 2026

Accepted

17 September 2026